18 Feb

Techniek eerst: numerus fixus op andere studies

(Een soortgelijke column verscheen eerder in De Appel)

Nederland heeft een groot tekort aan hoopopgeleide technici maar doet er niets aan. De discussie over de langstudeerboete ging er aan voorbij: het uiteindelijke voorstel was een boete die studenten met een zware studie onevenredig hard trof. Het sociaal leenstelsel, dat in 2014 wordt ingevoerd, houdt ook geen rekening met het tekort aan technische studenten. Het pleidooi van Minister Plasterk voor gratis bètastudies lijkt vergeten. Tijd voor een nieuw voorstel: numerus fixus op alle studies die de samenleving weinig te bieden hebben.

Kostenpost

Een gek idee? Helemaal niet. Onder andere geneeskunde heeft al heel lang een numerus fixus. De reden is dat er niet voldoende plaatsen zijn. De reden daarvoor is dat het te duur is om meer studenten geneeskunde te hebben dan strikt noodzakelijk. De samenleving gaat niet betalen voor hobbydoktoren en vrijetijdschirurgen. Hetzelfde geldt voor bèta’s: op het moment is iedere student die goed een technische studie had kunnen doen, maar niet doet, een kostenpost voor de samenleving doordat belangrijke vacatures niet worden vervuld.

Tegenstanders van een numerus fixus roepen: de technische studenten zullen van mindere kwaliteit zijn. Onzin, in andere landen zijn er immers ook hogere percentage bèta’s mogelijk: het ontbreekt Nederland niet aan talent, we maken simpelweg andere keuzes. Bovendien is het niet zo dat uitgesproken alfa’s ineens een bètastudie gaan doen. Slechts het spectrum van gekozen studies verschuift: een beetje minder communicatiewetenschappen aan de ene kant, een beetje meer werktuigbouwkunde aan de andere kant.

Keuzevrijheid

Maar, zegt de scepticus, scholieren moeten zelf kunnen kiezen. Inderdaad, en daarbij helpt een numerus fixus. Na zes jaar vwo weten de meeste scholieren enkel welke vakken ze leuk vinden, niet welke toekomst ze wensen. Een numerus fixus zorgt voor een beter gefundeerde keuze: het zegt immers iets over de arbeidsmarkt, de waardering voor bèta’s en de toekomst van de scholier. Wie bovendien echt communicatiewetenschappen wil doen, heeft die mogelijkheid nog steeds.

Wat is het effect op de opleidingen? De technische studies groeien, waardoor universiteiten voor deze opleidingen belangrijke faciliteiten als windtunnels kunnen aanschaffen. Voor niet-technische opleidingen is het aantal studenten veel minder belangrijk omdat dure faciliteiten niet nodig zijn. Deze opleidingen krijgen wel gemiddeld betere studenten dankzij de selectiedruk van de numerus fixus. Alle studies zijn dus beter af. Kortom: wat houdt Den Haag nog tegen?

(Een soortgelijke column verscheen eerder in De Appel)

Afbeelding: bnagebouwvanhetjaar.nl

2 thoughts on “Techniek eerst: numerus fixus op andere studies

  1. Stijn, argument over geneeskunde gaat mank ik de praktijk. De numerus fixus is een kwantitatieve trechter aan de voorkant. En voorspelt weinig over kwaliteit van dokters (doorzettingsvermogen, inzicht en ontwikkeling komen bij velen pas veel later). Aan de andere kant staan er dus genoeg sociale apathen aan het bed, waardoor de zorgkwaliteit omlaag gaat. Daarnaast is er een tekort aan specialisten en een tekort aan opleidingsplekken. Voornamelijk omdat veel dokters kiezen voor een maatschap waarin ze 50 uur per week werken (lijkt me ook een negatief gevolg te hebben op de zorgkwaliteit). Stimuleer beta studies via betere voorwaarden en een duidelijker zicht op de arbeidsmarkt en wees eerlijk tegen iedereen die communicatie wetenschappen doet over de kansen.. Alleen ik zou er voor waken om het mensen onmogelijk te maken om hun studie naar keuze te doen. Een universitaire studie kun je niet alleen in financiële maatschappelijke waarde uitdrukken, het spectrum rijkt veel verder.

    En als je toch zo nodig een numerus fixus wil plaatsen op overbodige studies kijk dan eerst naar de grootste groep universitaire werklozen: de bouwkunde studenten

    • De insteek van de numerus fixus voor geneeskunde is gewoon dezelfde, ongeacht eventuele uitkomsten (tekort aan artsen, kwaliteit studenten, etc.). De restrictie komt voort uit overwegingen met betrekking tot maatschappelijke kosten. Daarnaast dwingt een numerus fixus je niet tot ‘een studie die je niet wilt’; toegang wordt alleen lastiger en je komt eventueel uit bij een tweede keuze (ik ken onder andere een uitgelote geneeskundestudent die nu werktuigbouwkunde doet). Tot slot: aangezien andere middelen niet werken (bètastudies worden al veel gepromoot) lijkt er een rol weggelegd voor de numerus fixus. Bouwkundestudenten… goed punt ;).

Comments are closed.